Συχνές Ερωτήσεις
WhistleSpot logo

Συχνές Ερωτήσεις

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα υποβολής αναφορών WhistleSpot αποτελεί έναν δίαυλο επικοινωνίας για την υποβολή εσωτερικών αναφορών σχετικά με παραβιάσεις εντός της [Ονομασία Οντότητας], σύμφωνα με το πεδίο εφαρμογής του Ν. 4990/2022, όπως ισχύει.

Εκτός από την ηλεκτρονική πλατφόρμα WhistleSpot, οι εναλλακτικοί τρόποι για την υποβολή εσωτερικής αναφοράς περιλαμβάνουν:

  • Έγγραφη Αναφορά: Η αναφορά μπορεί να υποβληθεί είτε αυτοπροσώπως είτε ταχυδρομικά, σε φάκελο με την ένδειξη «Υπόψη Υ.Π.Π.Α.» ή «Αναφορά του ν. 4990/2022» στην ακόλουθη ταχυδρομική διεύθυνση: ΧΧΧ 7, 111 11, Αθήνα, Ελλάδα
  • Προφορική Αναφορά: Η αναφορά μπορεί να υποβληθεί μέσω τηλεφώνου, συστήματος φωνητικών μηνυμάτων ή μέσω προσωπικής συνάντησης με τον Υ.Π.Π.Α.
  • Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο (Email): Η αναφορά μπορεί να υποβληθεί μέσω email προς την ηλεκτρονική διεύθυνση του Υ.Π.Π.Α.: [email protected]  

Η αναφορά, επώνυμη ή ανώνυμη, είναι η διαδικασία κατά την οποία κάποιος παρέχει πληροφορίες, προφορικά, γραπτά ή μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, σχετικά με παραβιάσεις που αφορούν την οντότητα στην οποία εργάζεται ή έχει εργαστεί ή ακόμα και αν πρόκειται να εργαστεί εκεί. Οι παραβιάσεις περιλαμβάνουν πράξεις ή παραλείψεις που είναι παράνομες κατά το ενωσιακό δίκαιο ή παραβιάζουν τους κανόνες του ενωσιακού δικαίου, όπως ορίζονται στο Ν. 4990/2022. Η αναφορά περιλαμβάνει πληροφορίες για τις παραβιάσεις, οι οποίες μπορεί να είναι είτε σαφείς και τεκμηριωμένες είτε εύλογες υποψίες για παραβιάσεις που έχουν ήδη διαπραχθεί ή είναι πιθανό να συμβούν στο μέλλον. Επιπλέον, η αναφορά μπορεί να περιλαμβάνει και πληροφορίες σχετικά με απόπειρες απόκρυψης αυτών των παραβιάσεων.

Οι αναφορές διακρίνονται σε δύο κατηγορίες:

  • Εσωτερική αναφορά: Πρόκειται για την προφορική ή γραπτή ή μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας παροχή πληροφοριών σχετικά με παραβιάσεις προς τον Υπεύθυνο Παραλαβής και Παρακολούθησης Αναφορών (Υ.Π.Π.Α.) της οντότητας.
  •  Εξωτερική αναφορά: Αφορά την προφορική ή γραπτή ή μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας παροχή πληροφοριών σχετικά με παραβιάσεις στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας (Ε.Α.Δ.).

⚠️ Σημαντικό: Για την υποβολή εξωτερικής αναφοράς στην Ε.Α.Δ., σας συμβουλεύουμε να επισκεφτείτε την επίσημη ιστοσελίδα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας για περισσότερες πληροφορίες και οδηγίες υποβολής.

Ο Υπεύθυνος Παραλαβής και Παρακολούθησης Αναφορών (Υ.Π.Π.Α.) είναι υπάλληλος που ορίζεται από το ανώτατο διοικητικό όργανο της οντότητας και έχει τουλάχιστον τις αρμοδιότητες που προβλέπονται στις σχετικές διατάξεις του Ν. 4990/2022, όπως ισχύει. Αυτές περιλαμβάνουν ενδεικτικά:

  • Παροχή πληροφοριών για την υποβολή αναφορών.
  • Παραλαβή και καταγραφή των αναφορών για παραβιάσεις.
  • Βεβαίωση παραλαβής αναφοράς στον αναφέροντα.
  • Διαχείριση της αναφοράς και παραπομπή στα αρμόδια όργανα.
  • Προστασία της εμπιστευτικότητας της ταυτότητας του αναφέροντα.
  • Παρακολούθηση της πορείας των αναφορών και ενημέρωση του αναφέροντα.

📌 Η ύπαρξη Υ.Π.Π.Α. δεν περιορίζει το δικαίωμα του αναφέροντα να απευθυνθεί απευθείας στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας (Ε.Α.Δ.), εάν έχει εύλογο φόβο ότι θα υποστεί αντίποινα ή εάν θεωρεί ότι η αναφορά δεν θα εξεταστεί αποτελεσματικά από την οντότητα, όπως για παράδειγμα σε περίπτωση που η αναφορά σχετίζεται με τον ίδιο τον Υ.Π.Π.Α.

Οι παραβιάσεις που καλύπτονται σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν. 4990/2022, όπως ισχύει περιλαμβάνουν:

  • Παραβιάσεις ενωσιακού δικαίου, σύμφωνα με το Μέρος Ι του Παραρτήματος, στους τομείς:
      • Δημόσιες συμβάσεις
      • Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, προϊόντα και αγορές, καθώς και πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότηση της τρομοκρατίας
      • Ασφάλεια και συμμόρφωση προϊόντων
      • Ασφάλεια των μεταφορών
      • Προστασία του περιβάλλοντος
      • Προστασία από την ακτινοβολία και πυρηνική ασφάλεια
      • Ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών, καθώς και υγεία και καλής μεταχείρισης των ζώων
      • Δημόσια υγεία
      • Προστασία των καταναλωτών
      • Προστασία της ιδιωτικής ζωής και δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και ασφάλεια των συστημάτων δικτύου και πληροφοριών
  • Παραβιάσεις που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με το άρθρο 325 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Σ.Λ.Ε.Ε.) και τα ενωσιακά μέτρα που καθορίζονται.
  • Παραβιάσεις που σχετίζονται με την εσωτερική αγορά, όπως οι παραβιάσεις των κανόνων της Ένωσης για τον ανταγωνισμό και τις κρατικές ενισχύσεις, καθώς και παραβιάσεις που αφορούν τη φορολογία των εταιρειών και τους διακανονισμούς που αποσκοπούν στην απόκτηση φορολογικών πλεονεκτημάτων που ματαιώνουν το σκοπό της φορολογικής νομοθεσίας.
  • Παραβιάσεις εσωτερικού δικαίου, όπως αδικήματα δωροδοκίας και εμπορίας επιρροής, που αναφέρονται στον Ποινικό Κώδικα (άρθρα 159, 159Α, 235, 236, 237, 237Α και 396) και στον ν. 5090/2024 (άρθρο 134).

⚠️ Σημαντικό: Σύμφωνα με τον Ν. 4990/2022 όπως ισχύει, υπάρχουν ορισμένες εξαιρέσεις και περιορισμοί σχετικά με τις παραβιάσεις που μπορούν να υποβληθούν σε αναφορά. Για λεπτομέρειες, ανατρέξτε στο άρθρο 5 του Νόμου και για περισσότερες πληροφορίες, συμβουλευτείτε τις σχετικές διατάξεις.

Η αναφορά είναι η πράξη του φυσικού προσώπου που παρέχει πληροφορίες σχετικά με παραβιάσεις που διαπράχθηκαν ή ενδέχεται να διαπραχθούν στο πλαίσιο των εργασιακών του δραστηριοτήτων.  Ειδικότερα, προστατεύονται:

  • Εργαζόμενοι στον δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα:

Πρόσωπα που έχουν αποκτήσει πληροφορίες σχετικά με παραβιάσεις στο πλαίσιο της εργασίας τους και τις αναφέρουν. Αυτό περιλαμβάνει:

      • Εργαζόμενους με οποιαδήποτε μορφή απασχόλησης (πλήρης, μερική, μόνιμη, εποχιακή, απόσπαση κ.λπ.), περιλαμβανομένων και των δημοσίων υπαλλήλων.
      • Μη μισθωτούς, αυτοαπασχολούμενους, συμβούλους ή εργαζομένους κατ' οίκον.
      • Μετόχους και μέλη διοικητικών οργάνων επιχείρησης, καθώς και εθελοντές και ασκούμενους.
      • Πρόσωπα που εργάζονται υπό την εποπτεία ή καθοδήγηση αναδόχων, υπεργολάβων ή προμηθευτών.
  • Πρώην ή/και μελλοντικοί εργαζόμενοι:

Πρόσωπα που αναφέρουν παραβιάσεις που διαπράχθηκαν ή που είναι πιθανό να διαπραχθούν στο πλαίσιο εργασιακής σχέσης που έχει λήξει ή σε περίπτωση που η εργασιακή σχέση δεν έχει ακόμα ξεκινήσει, αλλά οι πληροφορίες αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας πρόσληψης.

  • Άλλα πρόσωπα που συνδέονται με τον αναφέροντα:

Αυτό περιλαμβάνει:

      • Διαμεσολαβητές.
      • Συνάδελφοι ή συγγενείς του αναφέροντα, οι οποίοι ενδέχεται να υποστούν αντίποινα λόγω της αναφοράς.
      • Προσωπικές επιχειρήσεις ή νομικά πρόσωπα που συνδέονται με τον αναφέροντα ή για τις οποίες εργάζεται ή έχει εργασιακή σχέση.

⚠️ Σημαντικό: Η προστασία για τον αναφέροντα ισχύει υπό τις εξής προϋποθέσεις:

  1. Βασιμότητα της αναφοράς: Οι αναφέροντες δικαιούνται προστασίας εφόσον, κατά τον χρόνο της αναφοράς, είχαν βάσιμους λόγους να πιστεύουν ότι οι πληροφορίες σχετικά με τις παραβιάσεις ήταν αληθείς και εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Νόμου.
  2. Εσωτερική ή εξωτερική αναφορά: Οι αναφέροντες δικαιούνται προστασίας όταν υποβάλλουν αναφορά είτε εσωτερικά είτε εξωτερικά ή προβαίνουν σε δημόσια αποκάλυψη, καθώς και όταν καταθέτουν την αναφορά τους στα αρμόδια θεσμικά όργανα και οργανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
  3. Προστασία για ανώνυμες αναφορές: Πρόσωπα που υποβάλλουν ανώνυμες αναφορές είτε εσωτερικά είτε εξωτερικά ή προβαίνουν σε δημόσια αποκάλυψη και αργότερα ταυτοποιούνται και υφίστανται αντίποινα, δικαιούνται προστασίας εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις 1 και 2.

  • Απαγόρευση Αντιποίνων

Ο Ν. 4990/2022 απαγορεύει ρητά κάθε μορφή αντιποίνων εναντίον των αναφερόντων, περιλαμβάνοντας και απειλές ή ενέργειες αντεκδίκησης. 

📝Για πλήρη ενημέρωση, παρακαλούμε να ανατρέξετε στον Ν. 4990/2022 ή απευθυνθείτε στον Υ.Π.Π.Α. ή συμβουλευτείτε σχετικά κείμενα (π.χ. Πολιτική για Whistleblowing) της oντότητας.

  • Απαλλαγή ευθύνης & Αναστολή διαδικασιών

Οι αναφέροντες προστατεύονται από νομική ευθύνη για την απόκτηση ή αποκάλυψη πληροφοριών σχετικά με παραβιάσεις, εφόσον δεν συνιστούν ποινικό αδίκημα. Αν η αναφορά αφορά παραβίαση, ο αναφέρων δεν ευθύνεται αν είχε βάσιμους λόγους να πιστεύει ότι η αποκάλυψη ήταν απαραίτητη. Επίσης, η απόκτηση ή αποκάλυψη εμπορικών απορρήτων μπορεί να είναι νόμιμη σύμφωνα με τον Ν. 4605/2019.

Οι ποινικές ή διοικητικές διαδικασίες κατά του αναφέροντος αναστέλλονται μέχρι την ολοκλήρωση της διερεύνησης, ενώ αν είναι συμμέτοχος σε παραβίαση, μπορεί να απαλλαγεί από κυρώσεις εφόσον η αναφορά έγινε καλή τη πίστει. Οι αναφέροντες δεν ευθύνονται για αναφορές που συνδέονται με παραβιάσεις, εκτός αν περιλαμβάνουν ψευδείς πληροφορίες, οπότε ευθύνονται σύμφωνα με τις γενικές νομικές διατάξεις.

📝Για πλήρη ενημέρωση, παρακαλούμε να ανατρέξετε στον Ν. 4990/2022 ή απευθυνθείτε στον Υ.Π.Π.Α. ή συμβουλευτείτε σχετικά κείμενα (π.χ. Πολιτική για Whistleblowing) της oντότητας.

  • Μέτρα στήριξης

Οι αναφέροντες δικαιούνται δωρεάν νομική καθοδήγηση για τις διαδικασίες και τα διαθέσιμα μέσα προστασίας κατά των αντιποίνων, δωρεάν νομική συνδρομή καθώς και δωρεάν παροχή ψυχολογικής υποστήριξης.

📝Για πλήρη ενημέρωση, παρακαλούμε να ανατρέξετε στον Ν. 4990/2022 ή απευθυνθείτε στον Υ.Π.Π.Α. ή συμβουλευτείτε σχετικά κείμενα (π.χ. Πολιτική για Whistleblowing) της oντότητας.

  • Επανορθωτικά μέτρα

Οι αναφέροντες που υφίστανται αντίποινα δικαιούνται πλήρη αποζημίωση για τις ζημιές τους, εκτός αν αποδειχθεί ότι το βλαπτικό μέτρο ήταν αντικειμενικά δικαιολογημένο και δεν συνδέεται με την αναφορά ή τη δημόσια αποκάλυψη. Επιπλέον, οι αναφέροντες μπορούν να απαιτήσουν την επαναφορά στην προηγούμενη κατάσταση, εφόσον αυτό είναι δυνατό. Η καταγγελία της σύμβασης εργασίας λόγω αντιποίνων θεωρείται άκυρη σε κάθε περίπτωση.

📝Για πλήρη ενημέρωση, παρακαλούμε να ανατρέξετε στον Ν. 4990/2022 ή απευθυνθείτε στον Υ.Π.Π.Α. ή συμβουλευτείτε σχετικά κείμενα (π.χ. Πολιτική για Whistleblowing) της oντότητας.

  • Απαγόρευση παραίτησης από δικαιώματα και μέσα έννομης προστασίας

Οποιαδήποτε συμφωνία ή ρήτρα που περιορίζει τα δικαιώματα προστασίας του αναφέροντα, όπως προβλέπονται από τον Ν. 4990/2022, είναι άκυρη.

📝Για πλήρη ενημέρωση, παρακαλούμε να ανατρέξετε στον Ν. 4990/2022 ή απευθυνθείτε στον Υ.Π.Π.Α. ή συμβουλευτείτε σχετικά κείμενα (π.χ. Πολιτική για Whistleblowing) της oντότητας.

Οι αναφερόμενοι έχουν πλήρη πρόσβαση σε ένδικα βοηθήματα και μέσα, με τα δικαιώματα της δίκαιης δίκης, όπως το δικαίωμα προσφυγής σε αμερόληπτο δικαστήριο, το τεκμήριο αθωότητας και τα δικαιώματα υπεράσπισης. Η ταυτότητά τους προστατεύεται κατά τη διάρκεια των ερευνών που σχετίζονται με την αναφορά ή τη δημόσια αποκάλυψη, με την εφαρμογή των διατάξεων για την προστασία της ταυτότητας των αναφερόντων.

📝Για πλήρη ενημέρωση, παρακαλούμε να ανατρέξετε στον Ν. 4990/2022 ή απευθυνθείτε στον Υ.Π.Π.Α. ή συμβουλευτείτε σχετικά κείμενα (π.χ. Πολιτική για Whistleblowing) της oντότητας.

Η αναφορά δεν θα έχει συνέπειες για τον αναφέροντα εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του Ν. 4990/2022, όπως αναφέρεται στην ερώτηση 6. Ωστόσο, αν ο αναφέρων προβαίνει σε ψευδείς αναφορές ή ψευδείς δημόσιες αποκαλύψεις εν γνώσει του, τότε προκύπτουν συνέπειες, όπως ποινικές ευθύνες και ποινές, καθώς δεν αποκλείεται η ευθύνη του σύμφωνα με άλλες διατάξεις.

📝Για πλήρη ενημέρωση, παρακαλούμε να ανατρέξετε στον Ν. 4990/2022 ή απευθυνθείτε στον Υ.Π.Π.Α. ή συμβουλευτείτε σχετικά κείμενα (π.χ. Πολιτική για Whistleblowing) της oντότητας.

Για οδηγίες σχετικά με την υποβολή και την παρακολούθηση της αναφοράς μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας WhistleSpot, ακολουθήστε τα παρακάτω ανάλογα με την κατάσταση της αναφοράς:

  • Στην αρχική σελίδα, το εικονίδιο που βρίσκεται στα αριστερά χρησιμεύει για την υποβολή νέας αναφοράς. Εφόσον πατήσετε το εικονίδιο, μεταφέρεστε στο περιβάλλον της υποβολής αναφοράς, όπου θα βρείτε το εικονίδιο "Βοήθεια". Εφόσον το επιλέξετε, θα ανοίξει ένα παράθυρο με χρήσιμες οδηγίες και σημαντικές ενημερώσεις.
  • Στην αρχική σελίδα, το εικονίδιο που βρίσκεται στα δεξιά χρησιμεύει για την παρακολούθηση υποβληθείσας αναφοράς. Μέσω αυτού, μπορείτε να επικοινωνείτε με τον Υ.Π.Π.Α. για να λάβετε ενημέρωση σχετικά με την εξέλιξη της αναφοράς σας.

⚠️ Σημαντικό: Για οποιαδήποτε περαιτέρω πληροφορία επικοινωνήστε με τον Υ.Π.Π.Α.